Een van de dingen die ik niet zag maar bemerkte was de invloed van een plek of plaats op mijn beleving. Een zware deken die over mij uit rolt als ik een kathedraal binnen loop. Ruimte, temperatuur, geur, geluiden, licht. Elke omgeving blijkt een kwaliteit uit te dragen die mijn beleving kleurt.

Welkom in Nederland! De Van Hallstraat begrenst de Westelijke zijde van mijn woonwijk. De straat is recentelijk opnieuw ‘ingericht’, opgebouwd in volmaakt spiegelbeeld vanaf een doorlopende vluchtheuvel in het midden. Aan weerszijden van deze veiligheidsmaatregel loopt een zware baan asfalt, strak als een biljartlaken, begrensd door een enkel rijtje rode bakstenen, iets verlaagd om het water op de weg af te kunnen voeren naar de putten die op vaste afstand van elkaar in de robuuste stoepen zijn verwerkt. Dan, een streep potaarde waar jonge heggenplantjes omhoog worden geholpen door een rijtje paaltjes waar een rechte lijn ijzerdraad over gespannen is. Een volgende rij bakstenen, rood om wit, markeert het fietspad. Ook geasfalteerd, nu in het rood, begrenst door de stoep van het trottoir en het trottoir zelf, een perfect patroon van kort, lang, kort. Vanaf daar rijzen hoge huizenblokken als een lange muur uit de grond. Meer bakstenen in een monotoon ritme langs de perspectieflijnen van de straat, naar het brandpunt in de verte recht vooruit.
Maar dit is niet de enige reden waarom mijn eerste weerzien met de Van Hallstraat zo’n surreële impact op mij maakt. Het is hier schoon, hygiënisch schoon. Deze openbare weg is schoner dan bijna elk huis of hotel waar op mijn reis verbleven ben. Geen modder, nergens bladeren of gebarsten tegels. Hier en daar wat zandkorrels die lijken ze te zijn gewassen en nu drogen onder de matgrijze hemel. Ergens schijnt de zon.
Overzichtelijk, geordend en schoon. Ik merk aan mijn lichaam dat het ontspant. Ik hoef niet constant oplettend om mij heen te kijken. Niet vanwege het schaarse verkeer anticipeert op mijn aanwezigheid maar vooral ook niet omdat één blik is genoeg om te weten, mentaal te kunnen construeren, hoe de rest van de straat eruit ziet. Alles is functioneel, er is al voor mij nagedacht. Niets hier vraagt om mijn aandacht. Niets dat prikkelt, niets dat stimuleert. Het straatbeeld roept geen andere beelden op, geen vragen of gedachten. De aandacht die overblijft wordt niet aangewend voor de analyse van patronen of concepten. Onuitgedaagd en tussen de damwanden waar ik tussendoor loop, stroomt mijn aandacht weg. Na mijn initiële verbazing verveel ik mij de rest van de vijf minuten die ik van de Van Hallstraat gebruik maak.

Het ‘straatleven’ prikkelt niet, de rest van mijn leven hier des te meer. Een baan, vrienden, familie, een sociale arena om mij in te presenteren. De stilte in mij wordt langzaam verdreven door alles wat ik denk dat ik moet. En moeten is duwen waardoor ik mijzelf steeds verder opjaag. Ik ervaar steeds minder tijd en dus begin ik te plannen. Plannen om mijn tijd efficiënter in te delen. Met de tijd die ik zo win kan ik weer meer doen van wat ik nog meer had gewild. Zo verdwijnt, in een exponentieel tempo, alle tijd die ik heb. Al stopt dat het willen niet. Want als ik nou nog iets beter zou plannen….

Toch ervaar ik nog steeds een stilte in mijzelf. Een stilte waardoor alles om mij heen geluid lijkt te maken zonder dat er iets echt lijkt plaats te vinden. De stilte maakt herrie en mijn rust levert onrust op. Het is niet leuk om een eeuwige buitenstaander te zijn. Ik wil ook hier weer thuis zijn. Ik voel dat ik moet kiezen maar wil dat niet.
Ik kan schrijven. Schrijven is een manier van uitdrukken en daarmee ook een manier van zijn. Ik schrijf vanuit m’n gevoel en moet dus steeds voelen om te kunnen schrijven. Mijn denken in dienst van mijn hart, al blijven mijn gedachten proberen de stroom te blokkeren. Maar terug, steeds weer terug. Wie schrijft, die blijft, hier.

“Where are you from, … sir?” De tatoage op zijn hand, de ringen om zijn vinger, onder zijn vergeelde overhemd een tauw diaonaal over zijn torso en een geschoren hoofd met slecht een plukje over op zijn kruin. Dit is een serieuze Hindu.
“From Holland, Amsterdam.”
“Ahh, Netherlands, right? Yes, my son lived in France. He liked it but he said the people in Europe are very different. They are always so bussy, working, doing. They are never satisfied. Maybe for a moment but than the start worrying again. Here we take rest and we meet and talk with our friends. In France they never see there friends, they only talk on the phone or via the computer. Emotions you know, over the phone?! But than France is much safer than India. See the road here? Everybody is just going. In France the have lines on the road, yes, so the stay on one side. Sometimes they even have a separate road for bicycles!”
“Really?!”
“How old are you, sir?”
“33.”
“How many childeren do you have?”
“I have no childeren.”
“Are you married?”
”I’m not married.”
”You are late! How is the marrige system in your country.”
”We don’t have one.”
”What do you mean?”
”We don’t have a marriage system. We have love marrigaes.”
”Ah, right, I heard about that. And how do you like that system?”
”Well, it is not a system. We simply marry the one we love.”
”And your parents agree with that?”
Ok, doodlopend spoor. En ik ben afgeleid door mijn eigen gedachten. Hebben wij echt geen systeem? Een systeem van hoe we het moeten willen, een schier eindeloze lijst van verwachtingen, als bomen in een bos? Als we een systeem hebben zou dat wel het een en ander verklaren. Namelijk dat ik(!) er in ieder geval helemaal niets(!) van begrijp. Ander onderwerp.
”What are you going to do in Rishikesh?”
”I’m going to throw my mother in the Ganges.”
Zo, dat zijn geen halve maatregellen wil ik zeggen maar ik weet het niet zo snel te vertalen. “Excuse me?”
”My mother has expired and I’m going to throw her ashes in the Ganges.” Hij klopt met een berustende blik op de compacte sporttas tussen ons in.
”My mother. She expired 14 days ago. All the rituals are done now. As the youngest of her eleven son it is my honor to trow her in the holy Ganges.”

De reis duurt. Ik zak wat onderuit en dommel langzaam in slaap. Als ik wakker word moet ik me weer even orienteren. Oh ja, de bus. Ik open mijn ogen. Ik kijk uit op wat een een sporttas lijkt. Ik schiet omhoog! Mijn hart klopt in mijn keel. Ik ben op zijn moeder in slaap gevallen. Vanuit mijn ooghoeken kijk ik voorzichtig naar mijn buurman. Hij zit omgedraaid met iemand te praten. Ok. Dan kijk ik quasi nonchalant naar de tas of ik in mijn slaap niet wat uit mijn mondhoek heb gesappeld? Geen sporen, de kust lijkt veilig. Opgelucht haal ik adem. Nog een keer kijk ik naar moeder. Dank u wel.. en rust zacht.

Rishikesh, een pelgrimsoort want gelegen dicht bij de bron van de Ganges, lijkt door twee strak gespannen loopbruggen over de rivier bijeen te houden. In tegenstelling tot de bruine dampende soep die ik ooit in Varanasi heb gezien is het water hier melkwit en ijskoud. Maar ook hier langs de oevers Ghats, een soort tribunes die het water in lopen, waar vanaf euforische Indiers zich al duizende jaren in het heilige water onderdompelen onder het toeziend oog van verwilderde Saddhu’s en herkauwende koeien. Meer recent is het ook een pelgrimsoort voor blowende Israeli’s geworden. Zeker 90% van alle touristen hier komt uit het beloofde land. Ik ben benieuwd wat ze hier is beloofd. En al spreekt te weinig Ivriet om het ze direct te vragen, ik krijg er geen genoeg van om ze in hun eigen taal om de zout te vragen, of iets dergelijks en hun verschrikte gezichten te zien. Zou hij ons hele gesprek gehoord hebben?!
Flower power is hier nooit echt uit de mode gegaan. Kraaltjes, kettinkjes, sandalen, bijna iedereen draagt hier van die vaal gekleurde katoenen onzin al zij het aangevuld met een zonnenbril alla Guci of Armani. En Yoga. Inderdaad, op alle hoeken een Ashram die yoga lessen aanbied. En toegegeven, ook ik ben hiervoor gekomen.
Al had ik dan dus net zo goed niet hoefen komen, want ik heb alleen maar ziek op bed gelegen. Te heet gegeten, veel(!) te heet gegeten maar ik vond het zo lekker dat ik me voor een keer door de pijn heen beet. En ik moet zeggen, het had wel wat. Eten heeft altijd al een bijzondere aantrekkingskracht op me en als je dan met elke hap de tranen in je ogen schieten, je oren steeds harder beginnen te suisen en je porien in een toenemende doodsangst naar lucht beginnen te happen, ja dan ben je er pas echt met je volle aandacht bij. Maar deze hap bleef maar mijn aandacht opeisen. Verzuring en maagkrampen zette mij vier dagen op non actief.
Maar het zal meer dan alleen die ene maaltijd zijn geweest. De uitputtingsslag van meer dan twee maanden bijna continu reisen en van meer recentere datum het compleet negeren van mijn hart omdat ik niet wilde voelen wat ik niet had gewild, ons afscheid. Het was, kennerlijk, allemaal, even, genoeg. Ik had een rustige kamer net buiten het dorp me een eigen tuintje en zelfs vanuit mijn bed een prachtig uitzicht over de omliggende bergen. In een paar dagen een Yogi worden, ik had nog een druk programma gehad. Maar ik kon alleen wat ik kennerlijk moest doen. Lezen, slapen en patiencen op mij iPod. Stilte voor de storm?! Morgen landt mijn moeder.

Wel een beetje raar,
33 jaar,
Trillend op mijn benen,
Als ze is verdwenen.

(Doe Maar)

Ze stond achter mij in het kantoor van een reisbureautje in Lhasa. Het zou de laatste keer zijn dat ik niet voelde waar ze was. Of hij nog andere mensen kende die naar Kathmandu wilde gaan? “Ja, zij.”, en wees naar haar. Ik draaide me om, zocht een blik, vond haar ogen en keek haar aan. En dat was het dan. Ik was verliefd.

Die avond zat ik op de rand van mijn bed. Het duizelde me. We waren op zoek gegaan naar nog twee mensen om een jeep naar Kathmandu mee te kunnen vullen. We duwden onszelf voort naar alle reisbureaus en backpackhotels van de stad. Over stoepen en door steegjes vol mensen, taxi’s, paardenkarren, fietsrikshaws en zwerfhonden, vol getoeter, geschreeuw, geduw en getrek. Ze was 1.52 m en liep altijd voorop. Haar stappen kende geen twijfel en liep alles en iedereen voorbij. Alleen bij het oversteken van een drukke straat zag ik haar hart bonzen in haar ogen. Hoe vaak zou ze zichzelf al voorbij gelopen zijn?
Uitgeput waren we in een eettentje aan tafel geploft. Eten, eindelijk. De dag was al lang voorbij. Met een uitdagende blik stelde ze me vragen die alleen beste vrienden elkaar stellen. Zelf liet ze weinig los. Ik liep helemaal leeg. Het kon me niets schelen, ik vond het heerlijk. Ik wilde meer zijn dan een reiscontact die ze morgen al niet meer kon onderscheiden van de tien ander ontmoetingen in even zovele dagen. Ik wilde dat ze me kende, ik wilde dat ze altijd al had gekend, ik wilde dat ze niets anders meer zou willen. Ik nam een slok van mijn waterfles en proefde de geur van haar lippengloss. Ze had dorst en ik had haar een slok aangeboden. ‘s middags was ze even weg geweest en gehaast iets te laat teruggekomen, ..met glimmende lippen.

Aan het einde van de tweede avond spoelde de moeson over de stad. Het was donker, alles al dicht en nergens straatverlichting. Ik bracht haar naar haar hotel. Ze hield zich nauwelijks staande op haar glibberige slippers. Ik bood haar mijn arm aan maar ze mocht het van zichzelf niet willen. Na twee keer bijna vallen, een bliksemschicht en een donderslag haakte ze als nog in. We zeiden niets. Alleen plassen en gladde keien. Elke stap een gesynchroniseerde beweging. The perfect stom.

Fietstochtjes naar afgelegen Tibetaanse kloosters, stadswandelingen in de avond zon. Wat we deden maakte niet uit, we deden het samen. Ik kreeg steeds meer moeite mijn verliefdheid te verbergen. Maar ik genoot te veel en wilde, nee durfte, ons contact niet te riskeren. En dus probeerde ik er alleen maar te zijn, heel erg te zijn .. met alles wat ik had. Ik schreeuwde in haar oor zonder een geluid te maken. Zou ik hoog genoeg kunnen springen? … Zou het uitmaken?

“Your afterlife may start sooner than the day of tomorrow.” Een Tibetaanse gezegde waar ze zich erg mee identificeerde zei ze. We zaten ‘s avonds aan tafel en ook zij begon ook verbaal wat meer van zichzelf te laten zien. Het plezier, de spetters, de prikkels. Ik wiste het zeker! Ze had me gehoord, ze had me gezien, dit was haar signaal. Ze zei, waar wacht je nog op? En ik had aan een half woord genoeg.
Ik kon haar geen geen e-mail of sms sturen om mij nog enigszins beschermt in te ontbloten en dus schreef ik die nacht mijn eerste liefdesbrief in zeker 15 jaar. Het was licht geworden, ik had niet geslapen, ik liep op wolken, haar brief brandde in mijn zak.
Opeens een steek in mijn buik. Ik stokte, het kraakte, het brak in duizend stukken. Hoe had ik zo naïef kunnen zijn? Ik met mijn grote ego, ik met mijn ijdelheid. Waarom ook altijd? Haar vader! Haar vader was vroeg overleden. Plotseling, van de ene dag op de andere uit haar leven verdwenen. Natuurlijk leefde ze bij de dag! Ze hield me niet af omdat omdat ze wel(!) wilde. Nee. De werkelijkheid was niet eens bedrieglijk eenvoudig geweest. Ik had mezelf eenvoudig weg bedrogen en stond nu op het punt hetzelfde met haar te doen.

Maar het schrijven van de brief had mijn hart geopend en ik smolt steeds verder weg. Met alles wat ze deed, niet deed, met elke blik die ik van haar kreeg. Het kon me niets meer schelen. Ik wilde haar. Samen vliegen. Niet alleen ik, als een ballonnetje aan een touwtje om haar pols. En hoe dan ook, die Tibetanen hadden gelijk. Die avond gaf ik haar alsnog mijn brief en was ik even terug op de lagere school.
De volgende dag vertrokken we naar Kathmandu.. en een briefje terug. ‘Dank je maar nee dank je.’ Storm in mijn hoofd. Zie je wel! Natuurlijk, sukkel! Ik verschool mij achter het landschap dan buiten de jeep aan ons voorbij trok. ‘s Middags las ik de brief nog een keer. ‘Dank je maar dit gaat me te snel. Nee dank je’. Nog een aardige brief ook!! ‘s Avonds weer een keer. ‘Dank je maar dit gaat me te snel. Nee dank je. Maar ik wil je graag beter leren kennen.’ Ze had gelijk. We kende elkaar nu 4 dagen. Ik ging te snel. Ik ging altijd te snel. Maar ze sprak over vriendschap en vertrouwen en de sprankel in haar ogen was ook vandaag niet weggeweest.

Het kwam haar op een tweede brief te staan. ‘Ik knal af en toe een beetje van de kaart maar weet dat ik in mijn momenten van stilte geniet van het gevoel van vertrouwen waar ook jij over sprak. Misschien lijken onze gevoelens meer op elkaar dan je denkt. Alleen dan beleefd door twee heel verschillende karakters. Tot over vijf minuten, .’
Die middag wandelde we door de velden buiten een klein Tibetaans dorp. Waarom ze zo stil was geweest vandaag? Ze sprak over gevoelens die ze had, over twijfels en eigenlijk niet willen en…. Ik luisterde nog maar half, ik kon nog maar half luisteren. De vlinders in mijn buik maakte muziek in mijn hoofd. ‘Gevoelens’. Het was minimaal. Het was eigenlijk niets. Maar ik wist wat het betekende. Alles!
Mijn lichaam vulde zich met kracht, ik voelde me almachtig. Wie kon zijn eigen gevoelens blijven verbergen achter twijfel? Haar eigen hart blijven weigeren?! Niet iemand zo als zij, gedreven door een ijzeren wil. Iemand zoals zij die desondanks over haar ‘gevoelens’ sprak. ‘Gevoelens’, voor mij!! Ik wist het zeker. Al was het in laatste uur dat we ooit samen zouden zijn. Ik zou haar in mijn armen houden, haar gezicht tegen het mijne voelen, niet meer de enige zijn.

Of toch niet? De volgende dag stonden we naast elkaar op 5200 meter hoogte oog in oog met de witte top van mount Everst. Een kus! .. of wat daarvoor moet doorgaan. Op de weg terug naar beneden vroeg ze: “Voelde jij wat?”
“Wat!?” Ik schrok me rot. Of ik iets gevoeld had? Wat was dat voor vraag!
“Wat? Wat!” Mijn god wat moest ik zeggen? … Ik moest wat zeggen.
“Goh, nu je het zegt, het was niet best maar..”
“Ik ook niet!”
“Pardon?!”
“Ik voelde ook niets. Ja sorry hoor maar ik ben altijd heel direct.”
“Ja, nee, tuurlijk. Dat is heel goed juist.”
Kutwijf!!
Ze was vrolijk, leek opgelucht. Ik werd loodzwaar, was terug bij af en zou wel nooit meer van mijn plaats komen. Moment voorbij, kans voorbij. Ik had geen ruimte, we hadden geen tijd. Had ik ooit een kans gehad? Toch besloot ik mij niet als verslagen te gedragen. Om niet of eigenlijk juist wel mijn eigen noodlot vorm te geven. ‘s Avonds werd een meisje uit onze jeep ziek van de hoogte. Gevaarlijk ziek. We moesten terug naar beneden. We kwamen bij een pension met alleen twee persoons kamers. Ik trok haar op mijn schouder, sloeg mijn armen om haar heen. Als het niet goed was dan hoorde ik het wel. En zo vielen we in slaap.
‘s Nacht werd ik wakker. Mijn hand raakte onze hand, mijn hoofd onze hoofden. Voor ik het wist zweefde mijn lippen voor onze lippen. Onze adem werd een en creëerde een vacuüm waar tijd en ruimte in verdwenen. We snelde op elkaar af met de snelheid van het licht. Supernova!
We vochten, wild. We vochten met elkaar om vrij te zijn van verwachtingen en zelfcontrole. We vochten samen tegen de kracht die ons overspoelden. We vochten om onszelf niet te verliezen. Maar we verloren. Heel zijn, voor even, betekende het einde van alle verdriet… en de geboorte van liefde.

We zijn 17 dagen samen geweest. We hebben Lhasa tot onze stad gemaakt. Onder een ijsblauwe hemel over het dak van de wereld getrokken. Dwars door de Himalaya ‘s heen de tropische bossen van Nepal in gereden. Gegeten op het hoogste dakterras van Kathmandu met het beste uitzicht over de Koningsvallei. We hebben geslapen in onze eigen lodge midden in de jungle en op olifanten naar neushoorns gekeken. Op het imperiaal van een bus reisden we af naar de geboorte plaats van Boeddha. En daar, onder een boom, zijn we samen stil geweest. En toen. Toen is ze terug gevlogen naar huis. Terug naar Vietnam.

Dag 2.
Eens in de vijf jaar komen de vijf distrikten van de provincie Golak bij elkaar om de zomer te vieren. Kans 1 op 5×365 maar we zijn er bij! Dorpelingen, nomaden, pelgrims en monikken. Duizenden Tibetanen zijn toegestroomd, allemaal in hun mooiste klederdracht. Paarden races, muziek, dans, zang, kleur, kleur, kleur. We kijken onze ogen uit.
Ik zeg ‘we’ want ik reis samen met een frans stel. Ze zijn op huwelijksreis. Hij ziet er uit als Kuifje opgerekt tot 1.95m, zij heeft het gezicht van de mooiste Franse naam die ik ken, Juliette. De rest van haar lichaam heeft gewoon haar eigen naam. Zij kwijnt voor hem, hij doet stoer voor haar. Zij is de baas, hij doet alsof. Zij lijdt, hij verzorgt. Zij wordt graag verzorgt.
Zelfingenomen vertelt hij dat ze zo’n fijne wandeling hebben gemaakt.
“En we hebben heerlijk samen zitten bidden.”
“Tot welke god?!” Spontante relativering op naif dogmatisme. De stilte die hij moet laten vallen is hem ongewoon.
“Tot de Christelijke god”. Maar ik hoor hem nadenken.
Hij, geboren en getogen in Parijs, is annalist. Zo ook buiten zijn werk. Wat hem ook wordt aangeboden zijn reactie is altijd een nadenkend “Uuhm, actually yes, I think I’ll have one.”, wat de aandacht ombuigt van de gemaakte geste naar zijn ego, deze zonnekoning, deze keizer zonder kleren. Fouten bestaan er niet voor hem, alleen goede verklaringen waarom een volgende observarie niet overeenstemd met wat eerder door hem was vastgesteld. Kijk. Je hebt een mening en een oordeel. Over politieke situatie in Tibet, de route van de track, de kwaliteit van een tent of het weer. En een mening kan je hebben, kan iedereen wel hebben zelfs. Maar een oordeel, daar heb je er maar een van. En die heeft hij. Altijd. Na het geloof in god nu de illusie van controlle. Zou het hetzelfde gen betreffen? Hij woont in zijn hoofd, zij in de perceptie van anderen. Als ik net zo bang was als zij zou ik ook ‘samen gaan zitten bidden’.
Dat gezegd hebbende, ze hebben me geholpen op momenten dat ik er doorheen zat en we hebben samen veel gelachen, ontzag en verbazing gedeeld. Nee, ik had het een stuk slechter kunnen treffen. Zij vinden iets soortgelijks en laten mij dat bij monde van Kuifje in hoedanigheid van verlicht despoot ook weten. “Makiel we hadden het er vandaag nog over. Je bent (oordeel!, red) goed gezeldschap om mee te reizen.” Nou gelukkig dan maar.
‘s Middags rijden we het laatste stuk met de jeep naar het eerste kamp op 4000m. Daar ontmoeten we de kok, de ‘yak-man’, onze yaks en paarden. We zijn compleet en voor de komende week volledig zelfvoorzienend. Spannend. ‘s Avonds stevige pijn aan mijn kop.

Dag 3.
Amnye Machen. De naam van de Tibetaanse god van creatie en destructie en de naam van deze berg. Deze berg is een god. Er omheen lopen, een kora, is verdomde goed voor je karma. Het landschap verliest snel elk tegen van moderniteit. Geen huisjes, electriciteitskabes of hekken. Niets meer. Pure natuur. Opwinding als ik het me besef.
We komen bij een eerste riviertje. Schoenen uit en op blote voeten door het ijswater. Lombu springt als een berggeit van kei naar kei. Droog over. Bij een heftiger overgang stript hij tot zijn ondergoed en trekt het paard door de stroming waar wij een voor een op worden vervoerd. Droog over. De bijna wilde prairiehond die de paarden en de yaks vergezelt heeft zijn dolle vijf minuten en kruist de rivier talloze malen om te controleren of alles goed gaat. Pas ‘s avonds als zijn taak er op zit wordt hij aanhankelijk.
Het is bewolkt en heb me niet ingesmeerd (plakt, vies!) en heb spaarzaam gedronken want ik plas al zoveel. Aan het einde van de middag loop ik langzaam vast. Mijn gezicht brand, mijn hoofd klopt en mijn krachten vloeien uit me weg. Oen!! Zal ik dan nooit leren wat hoogte betekend?
Als ik aankom staat mijn tentje al. God zij dank! Ik val een half uur lang elke vijf minuten zo hard in slaap dat ik er steeds weer wakker van word. Dit heeft geen zin. Ik sta op en neem een eerder voorgenomen bad in de rivierrrrrrrrr, koudddddd!!! Warm ingepakt lig ik in het gras en kijk naar de bergen. Ik kijk weg, ik glij weg, tranen met tuiten. Ik ben kapot, voel alleen een gapende leegte in mij. ‘Hoe moet dit nou toch allemaal?’, jammert mijn lichaam. Terwijl mijn hersennen denken ‘Wat gebeurt hier toch allemaal?!’ Nou ja, laat maar gaan. Ik gun mezelf een uurtje iPod. Het is zo stil in mij geworden dat ik muziek nog nooit zo intens gehoord heb. Radio Head, Amnesiac. Genadeloos. Die nacht word ik om de twee uur wakker en voel me als door een vrachtwagen aangereden. Maar ik slaap 12 uur(!).

Dag 4.
Een vet ei en een peanut butter sandwich van muf witbrood voor ontbijt. Lopen dan maar. De eerste paar uur op karakter. Daarna stroomt er langzaam weer wat leven in me. Onderweg worden we uitgenodigd voor een kopje thee bij een nomade familie. Leren gezichten kijken ons aan. Wij kijken gefascineerd naar de vrouw des huizes en hoe zijn haar tent beheerd. Ze stookt de kachel op met gedroogde yakpoep. Ze kijkt ons vriendelijk grijnzend aan. Voor jullie. Dank u wel, fijnzen we terug.
We lopen over heuvels, op ruwe graspollen en door de taaie struiken. Concentratie en coordinatie. Even til ik mijn hoofd op en kijk opeens recht in het gezicht van een witte berg top. Wel heel(!) erg dicht bij. Ik ben helemaal uit het lood geslagen. Het is tot nu toe alleen maar afzien geweest en ik ben afgepeld als een uit. Mijn beleving is direct. De berg, is er. Hij is … prachtig!
We sjouwen door met alleen het geluid van de wind en het fluiten voor de yaks. Op een heuvel midden in de pas wapperen talloze slierten van Tibetaans gebedsvlaggen. Groen, rood, blauw, wit en geel. 4600m., het hoogste punt van onze track. Dit is HET uitzicht op Amnye Machen. 180 Graden witte toppen, onvoorstelbaar. De Tibetanen juichen, gooien gekleurde gebedspapiertjes in de lucht, het is feest. Ze lopen 4 keer om het vlaggenaltaar, bidden en buigen op de kop en nodigen mij uit hetzelfde te doen. Mijn onbegrip jegens religieuze rituele is deze reis alleen maar toegenomen maar ik deel hun vreugde en wil mijn overwinning vieren.
Na 2 keer sta ik stil bij de kop. Oke. Ik laat mezelf naar binnen zakken, zoek een gevoel van dankbaarheid en laat het langzaam groter worden. Dankbaarheid, gewoon, voor alles. Als een Tibetaanse pelgrim laat ik me vooroverglijden, lang gestrekt met mijn gezicht tegen de grond, armen naar voren. Even geen ego, .. alleen maar dankbaarheid.
Die nacht heb ik een annonieme ontmoeting met een yak, een hond, een …? Ik wordt wakker want moet plassen. Als ik mijn zaklamp aan doe komt er iets nieuwsgierig dichterbij. Heel dicht bij. Nauwelijk hoorbaar maar het raakt een van de scheerlijnen. Ik voel het geluid, houd mijn adem in. Wat het ook is, het staat aan de andere kant van het tentdoek, net zo geconcentreerd te luisteren als ik. Ik geloof niet dat ik bang hoef te zijn. Op mijn knieen en met mijn kin op de borst plas ik in de voortent. Let wel mijn tentje staat op de enige 3 m2 waar geen verse yak poep ligt, zo gaat dat hier. Ik rits mezelf weer in, licht uit en luister nog een keer goed. “Nou, slaap lekker dan maar he.”

Dag 5.
Tijdens het lopen dwarellen er herinneringen als herfstbladeren mijn gedachten binnen. Herinneringen aan orientatiepunten uit mijn leven. Kantoren waar ik gewerkt heb, slaapkamers, oude huizen, scholen, steeds verder terug. Hoe het daar was, wie daar waren, weer weten dat ik daar ben geweest. Het is als of het verleden naast mij komt staan. Kennerlijk hooort het bij mij. Hier is er ruimte voor.
We begonnen de dag in de mist maar dalen langzaam af naar 4000m. De hemel breekt open, er zit weer meer zuurstof in de lucht en ik zuig vol met energie. Het wordt hier alleen nog maar mooier. De zon laag over het helder groene gras vol kleine bloemetjes, omzoomt door witte toppen onder een strak blauwe hemel. Beneden bruist de rivier. We lopen vandaag zeker 25 km. En al heb ik weer brandstof in mijn bloed, mijn voeten, mijn kuiten, mijn bovenbenen, mijn bilspieren, mijn onderug en mijn schouders zijn verhard, verzuurd of beiden. We lopen zo lang omdat we bij een riviertje met schoon water moeten kamperen. Een van de yaks, the Crazy Yak, heeft tot 4 keer toe zijn bepakking afgegooid en ons daarmee van ons drinkwater en onze eieren beroofd. We eten vette rijst met kool en uien. Dat klinkt niet veel maar smaakt opper best. Als toetje breng ik een chocolade reep in. Ieder twee stukjes. We vallen stil, wat een genot!

Dag 6.
Ik sta knorrig op en dat blijft eigenlijk de hele dag zo. De hemel is strak en de zon staat al wit aan de hemel, schroeit en de lucht is kurk droog. Ik smeer me helemaal in, bind een t-shirt om een deel van mijn gezicht, mijn hoofd en in mijn nek. Zonnebril op en gaan. We lopen vandaag naar een klooster dat we nooit zullen bereiken. Het eerste uur moet ik me bijna letterlijk door mijn stijfheid heen breken. We lopen door een vallei vol agressieve vliegen. Ze vliegen overal, vliegen voor mijn gezicht, gaan op mijn neus zitten, op mijn bril en kruipen naar binnen. Wegslaan heeft bijna geen zin. Ze cirkelen acuut weer terug en ik moet uitkijken dat ik geen woede aanval krijg. De zon staat bijna loodrecht aan de hemel en dus geeft niets schaduw en bomen groeien hier niet. Ik kijk de truck af van Kuifje. Hij licht onder een doek uitgestrekt in het gras.. en slaapt. In de brandende zon, op prikken gras lich ik onder mijn zware wolle vest. Ik slaak een zucht van verlichting. Er zijn momenten dat ik mijn op eigen over-sized lounch bank nog niet zo rust voel. Gedachtes over dat alles relatief is sussen mij in slaap.

Dag 7.
Niets meer ‘relatief’ dan het weer in de bergen. Het regent koud en de wint waait guur. We moeten een kolkende rivier oversteken. Een van de paarden wordt bijna door de stroming meegesleurt. Dit is serieus. De kok en de ‘yak man’ springen bij. Ze voelen onze angst en beginen te zingen, zitten opeens als ware ridders op hun paard. De energie in de groep, inclusief dat van de paarden, verandert. Voor we het weten staat iedereen droog aan de overkant. Aan het einde van de ochtend verlaten we 4000m en steigen we weer. Ik ga stuk.
Geen kracht in mijn spieren want te weinig lucht, een mes dat in mijn onderrug snijdt en mijn hart bonkt wild in mijn borst kast. Gek genoeg ben ik in mijn hoofd uiterst helder. Ik heb een rotsvaste concentratie. Uit nood geboren geloof ik, want in het ravijn huilen en jammeren mijn emoties en de diepte trekt. Ik denk niet na, zou niet kunnen, maar kennis lijkt tot me te komen als ik mijn aandacht richt. Zo weet ik dat dit weer voorbij zal gaan. Dat klinkt logisch maar normaal gesproken had ik daar nu geen kracht uit kunnen putten. Maar op dit moment lijk ik geen twijvel te kennen. ‘This too shall pass.’. Ik realiseer het me sindsdien meerdere malen per dag. Het geeft inzicht en rust.
Ik kijk de helling omhoog. Als ik maar langzaam genoeg loop moet ik vanzelf boven kunnen komen. Ik merk echter dat me niet lukt om langzaam te blijven(!) lopen. Als ik langzaam loop krijg ik weer wat adem. En voor ik het weet zijn mijn stappen vergroot. En dus(!) sta ik na tien stappen weer met een bonkend hart stil. Auw! Vier uur lang dwing ik mijzelf met elke stap langzaam te lopen. Op de rem trappen om boven te komen, het heeft iets intrigerends. Ik grijp de gelegenheid aan om mijn ‘wil’ te onderzoeken. Ik merk dat mijn ‘wil’ mij blind omhoog probeert te duwen. Niet alleen een beetje adem blijkt een aanleiding om aan te zetten. Ook de eerste weerstand van een steigende helling roept meteen op tot actie. Zo iets van ‘we moeten dus we gaan’. Langzaam herken ik deze impuls, dit aangrijpingspunt van veel andere momenten uit mijn dagelijks leven. Moeten om het moeten, moeten omdat ik het nou een maal wil, moeten omdat ik voel dat het moet. Op deze berg voel ik dat ‘willen’ als mentale activiteit wel kracht levert maar niet de bron is van mijn kracht. Constant mijn ‘wil’ aanspreken om mijn doel te bereiken blijkt een gegarandeerde manier om over de kop te gaan. Mijn kracht blijkt in de rest mijn lichaam te zitten. Daar zit ook een wil en die geeft precies aan wat ik kan willen en wat niet. De feedback is hier heel direct en onvoorbiddelijk. Dus grenzen kennen en houden. Er lijkt minder ambitie uit te spreken dan ‘ik wil dus ik kan’ maar vandaag blijkt het een zwaar effectievere manier, de enige manier zelfs, om mijn doel te bereiken. Mijn lichaam zal dit vast onthouden.
Ik kom boven. Mijn concentratie blijft, mijn adem komt terug. Fucking hell yes.

Aan het einde van de dag slaan we kamp op aan de voet van een gletsjer. Lombu heeft gister biertjes gehaald. ‘s Avonds zitten we met z’n elfen, er reist een groep Chinezen in ons spoor mee, in de keukentent. Hutje mutje, bonte avond. Iedereen zingt een lied uit zijn eigen land. Lombu zingt een lied over dat hij verdrietig is omdat hij de zon, de Dalai Lama niet kan zien. Ik zing het enige Nederlandse lied waar ik alle woorden van ken en probeer het de andere te leren.
“Leven de man!”
“laibe die mah….?
“LEVEN DE MAN!”
“Laiben die man..”
“Die het bier uitvond!”
“Die a bie fon fon…”
“Bie-r!” En ik wijs naar mijn blikje. “Bierrrrrrrr!! Don’t laugh. This is very important you know. LEVEN DE MAN!”
“Laiben die man!”
“DIE HET BIER UITVOND!”
“Die a biel fon fon!”
“VAN JE HIEPERDEPIER HOEZEEEEEEEEE!!!”

Dag 8.
Een halve dag lopen in de hete zon, afscheid van de bergen. Geleerd, ervaren en genoten. We worden opgepikt door een jeep en rijden terug naar Machen. Oh wat hebben we zin in een echte goede maaltijd. We worden verwelkomt door de assistente van het bureau dat alles hier heeft gecoordineerd. “You like Tibetan food?” We kunnen moeilijk ‘nee’ zeggen maar echt er is niets aan in het meest gunstige geval. Er groeit hier niets eetbaars, geen groente, geen fruit, niets. Yaks. Ja, yaks te over. Yak vlees (taai en droog), yak melk, yak kaas (niet durfen eten zo zuur als het rook) en als slagroom op de taart yakboter. Yakboter om in te bakken, yakboter samen met een soort brinta (Tsampa) en yakboter in je thee. En yak boter is precies dat, yyy-ak! Maar de Tibetanen hier smullen ervan en zijn er apentrots op. Dus, “Yes please!”
Ze heeft zelfs al voor ons besteld. Geen yak maar schaap. Gekookt schapenvlees! Met wat? Nou, met niks. Dat was het. Grijs gekookte hompen schapenvlees. Je kan het nog dippen in een zoute chillipoeder en/of wegkouwen met een rouwe ui of een teentje knoflook. Er liggen een paar vervaarlijke messen naast. Tibetaans gourmetten. Heb je tenminsten nog een beetje het idee dat je je eigen schaap geslagt hebt!

Terug in Xining is het the dudes gelukt om een ‘hart seat’ te reserveren in de trein naar Lasha. 24 uur, .. op een stoeltje. Nou, als ik niets te doen heb kan ik altijd nog wat schaap herkauwen.

Dr. Wong van het Beijing Massage Hospital heeft mijn in Xining doorverwezen naar een arts in Xining. Ik sta op een stoep midden in de stad. Er wonen hier 3 miljoen Chinezen. Wie is de gene die ik zoek en waar? Ik weet niet eens waar ik ben. In mijn had een gescheurd papiertje met enkele Chineze karakters. Ik stap in de stroom. Ik knijp mijn ogen dicht en til mijn rechterhand boven mijn hoofd en wacht…
Een taxi stopt. Ik geef hem mijn papiertje. Ik wordt naar het academisch ziekenhuis van de stad gereden. Hier moet ik zijn gebaard hij. Ik stap de centrale hal binnen, kijk wat aangezet verloren om mij heen en.. “You needa da help sir?”. Een witte jas. Ik geef hem mijn papiertje. Het duurt anderhalf uur, een periode waarin ik mij o.a. ternauwernood weet te bevrijden van de hoofdarts pijnbestrijding die me enthausiast verzekerd mij van mijn klachten af te kunnen helpen. Misschien heb ik iets overdreven toen ik aangaf dat ik last had van mijn rug. Maar als ik haar kamer binnenstap weet ik dat ik haar gevonden heb. Ze is blind.
Haar handen op mijn rug voelen als de uitdrukking op haar gezicht, zacht en doortastend. Ze is stil, vriendelijk en verlegen bescheiden. Het geven en ontvangen van een massage is een bijzonder directe manier van communiceren. In haar werkkamertje staan slechts een bureautje, een massagetafel en een wastafel in de hoek. Met haar armen steeds ‘toevallig’ lichtjes voor zich uitgestoken loopt ze door de kleine ruimte. Ze heeft ze nodig. Want nog steeds bonkt ze overal zachtjes tegen aan. Het is net niet meer aandoenelijk.
De behandeling is klaar. Ze wil een vervolgafspraak maken. Mijn ‘tolk’ is weg. Hoe ga ik(!) praten met een blinde vrouw die geen Engels verstaat? Oke. Voorzichtig pak ik haar hand vast. Ze schrikt licht bij de eerste aanraking maar haar weerstand vloeit weg naarmate ik haar hand verder omhoog til. “Day!”, zeg ik nadrukkelijk en geef elf pulsen op haar hand. De 11e. We vermoeden allebij dat we elkaar begrepen hebben. “Time!”, en geef 4 pulsen op haar hand. Ze denkt na en, nee. 5 Pulsen. Ja, 17:00 is goed. Voor de zekerheid schrijf ik het op een papiertje. Ik laat de pen kort haar hand raken en laat het papier knisperen. Haar ogen kunnen niet zien maar doen het wel. Ik zie een lichte paniek. Dit kan ik niet lezen!! Ik houd het tegen haar hand en stop het in de zak van haar doktersjas. Ah, ze snapt het. Iemand anders kan het straks aan haar voorlezen. Ik zou willen dat ik die persoon kon zijn. Mijn ogen ook voor haar, voor altijd. Voor haar zorgen zoals zij voor anderen zorgt, met heel haar hart … in stilte.

Tijdens de voorbereiding van mijn reis ben ik in contact gekomen met twee Amerikaanse jongens die jaren door en rond Tibet hebben gereisd en nu hun eigen reisbureautje zijn gestart. Ze zijn net een jaar bezig en wonen hier met hun vrouw en kinderen. Ze zijn erg ontspannen, ternauwernood georganiseerd, bijzonder vriendelijk. “Yeah dude, like, what ever man, go for it!” Via hun ga ik een track maken rond een van de 4 meest heilige bergen in Tibet. Dat betekend dat ik hier nog een aantal dagen heb, terwijl in deze stad verder niets bijzonders te doen of te zien is. Ik doe mijn wasje, doe wat boodschappen en bezoek ‘mijn dokter’ om de dag. Het heeft iets gezelligs. En dat geldt eigenlijk voor mijn hele reis. In tegenstelling tot mijn vorige reis kom ik overal aardige of interessante mensen tegen, ben ik even onderdeel van een bestaande of spontane groep. Bill, een van de Amerikaanse jongens, nodigt me uit. Vanavond is de opening van het restaurant van een van zijn vrienden.
“Supposed to be really cool man. Supposed to have the best coffee in town man” zegt hij met hoge wenkbrouwen en heftig knikkend met zijn hoofd. Ook als hij uitgesproken is blijft hij met grote ogen met zichzef instemmend door knikken.
“Great. Thank you. I’d love to come.”
“Yeah, coool!”.
Ik word verwelkomt als ‘vriend van’ en we drinken tot laat in de avond heerlijke biertjes. Daarna op de fiets slingerend…naar huis.

Xiahe, een klein dorpje op het Tibetaans plateau. Het ligt op 3000m maar ik ben er vijf dagen hoogteziek geweest. Zwaar verkouden, snel buiten adem en pijn aan mijn harses. Ik heb plannen voor hoger maar we zullen zien. Xiahe huisvest het grootste Tibetaanse klooster buiten Tibet, het Labrang klooster. Het is een dorp op zich en bestaat uit zes Tibetaans- boeddhistische universiteiten (o.a. medicijnen, astrologie, tantra, filosofie en meditatie), verschillende tempels en een wirwar van lemen huisjes waar zo’n 3000 monniken leven. Om het klooster heen lopen duurt een uur. Er binnen is het leven middeleeuws. Overal stijgen slierten rook op die ruiken naar zoete wierrook van grond en aarde. Er is nauwelijks elektriciteit of stromend water. Uit de huisjes vloeit het afvalwater direct de modderige steegjes in al waar monniken gehurkt hun behoeftes doen. Vanaf het dakterras van mijn hostel kijk ik uit over het klooster en de kruising waar het klooster overgaat in het dorp. Han Chinezen, Hui moslims en Tibetaanse boeren leven hier samen. Allemaal met hun eigen kleding, gezichten, cultuur en keuken. Er wordt wat getoeterd en geploeterd maar uiteindelijk is het hier stil.

Langs muren van gebedsrollen, rond tempels en stupa’s, stommelen talloze pelgrims en monniken. Gebedsmolens worden rondgeslingerd, gebedsvlaggen worden opgehangen, gebedspapiertjes worden de lucht in gegooid. Buigen, knikken en bidden. Iets in mij zegt dat ik mee moet lopen, mee moet buigen, mee moet knikken. Meer hier zijn. Maar dit is mijn Boeddhisme niet. Beelden van gouden Boeddha’s in talloze poses en reïncarnaties, het rondbreien van gebedskettingen. Het zijn symbolen die mij niets zeggen en rituelen die voor mij geen betekenis hebben. En misschien wel niet alleen voor mij. Tijdens het lopen worden sms-jes ontvangen en worden telefoons opgenomen. Af en toe zie ik een, vaak oudere, monnik of pelgrim in diepe concentratie. Mooi. Ik kijk er naar. Maar, wat doet hun beleiding voor mij vraag ik mij af? Brengt het mij meer kennis en bewustwording, meer rust en inzicht. Nee. Er naast liggen heeft geen zin. De uitdaging is hier gewoon dezelfde als thuis. Goed doen voor anderen en mijzelf. Goed eten en slapen. Werken aan balans, concentratie en inspiratie.
Mijn god! Na 10 jaar lezen, leren en reizen kom ik nu, hier, tot zo’n tegelwijsheid?! Nou ja wijsheid. Het gaat om het doen. Liefdevol blijven naar anderen en jezelf als zij en jij dat niet zijn. Je grenzen kennen en houden. Het is maar één les maar wel één met een open einde, als een eindeloos repeterende breuk. Toch is dit waar het voor mij om gaat. En op weg zijn is aankomen.
Wat blijft hier dan voor mij over? Gek genoeg alles. Dit is mijn plek. Het is hier stil, het is hier hoog. Dit is waar ik naartoe kom. Hier is voor mij geen routine en daarmee alleen directe ervaring. Een training in bewust zijn. En in alle ogen die ik ontmoet, vriendelijkheid en rust. We praten en gebaren, zijn nieuwsgierig naar elkaar. Een volle glimlach blijkt alles te kunnen zeggen.

Ik ben nu trainer dus waarom zou ik geen Engelse les kunnen geven? Ik leg wat contacten met monniken in de eettentjes in het dorp en na twee dagen heb ik mijn eigen klasje ijverige studenten (15 tot 25 jaar). Nog niet eens zo makkelijk maar erg leuk om te doen en een geweldige manier om het leven in het klooster en dat van de monniken beter te leren kennen.
Sommige monniken treden tot het klooster toe vanuit een religieuze overtuiging, andere zijn gestuurd toen ze jong waren omdat er thuis geen geld was of omdat ze dreigden te ontsporen. De meeste van mijn leerlingen zijn studenten filosofie. Hun opleiding duurt 15 jaar. In het 15e jaar krijgen ze een examen over de eerste 14. Per jaar slagen er slechts enkelen. Zij worden ‘scholars’, stijgen in rang en gaan het leven leiden dat voldoet aan het beeld dat wij daar in het westen van hebben. Tot die tijd eten de meeste vlees (“Want het is hier zo koud in de winter!”), zijn ze dol op voetbal en hebben ze allemaal een mobieltje waar ze net zo druk mee zijn als Nederlandse tieners. Ze mogen niet het internet op of na 21:00 buiten het klooster zijn. Als ze betrapt worden krijgen ze straf. Twee uur stil zitten met een stapel boeken op hun hoofd.

Als ze zich wat meer op hun gemak voelen praten de Tibetanen maar over één ding, de Chinese bezetting. Al weigert het Labrang klooster subsidie van de Chinese overheid (als enige in China), ze mogen geen foto van de Dalai Lama vertonen of bezitten. Een ondernemer van 50 vertelt mij hoe hij de Dalai Lama mist en maakt gebaren van tranen over zijn wangen. Hij valt stil. Staart voor zich uit. Brandende tranen kruipen over zijn wangen. Hij loopt weg en komt terug met en ingelijste foto van ‘zijn leider’. Hij kijkt trots, verbeten en lacht. Jemba, de monnik die mijn klasje mogelijk heeft gemaakt, trekt met zijn been. Toen hij 20 was is hij over de Himalayas naar India gelopen om de Dalai Lama te zien. Lopen in de nacht want Chinese soldaten schieten met scherp. Hij had alleen een monnikspij aan en een deel van zijn rechter been is toen bevroren. Tibet en Tibetaans plateau worden door de Chinese overheid economisch ontwikkeld. Er worden wegen en spoorwegen aangelegd waar een stroom Chinezen over heen wassen. Ze krijgen subsidie om hier te gaan wonen. Uit en in het niets worden hele dorpen uit de grond gestamd. Ik ben er doorheen gereden, het is een vreemd gezicht. Met kleine stenen huisjes voor arme boeren en nomaden. Die willen ook elektriciteit en stromend water. In de dorpen staan grote glimmende scholen. Chinese scholen. Hun kinderen leren Chinees en over de Chinese cultuur en geschiedenis. Het onderwijs is er gratis en met dat diploma ben je welkom op de Chinese arbeidsmarkt. Er zijn ook Tibetaanse scholen. Maar veel Tibetanen hebben geen geld voor onderwijs en met een Tibetaans diploma is een baan in China bijna onmogelijk. De film ’7 Years In Tibet’ is in China verboden. Zo ook het maken van Tibetaanse popmuziek en films. De jongen die me dit vertelt wil filmregisseur worden. Hij heeft een vriend die hiervoor in de gevangenis zit. Op de muur van zijn copy-shop hangen twee foto’s van een prachtige jonge vrouw. Een oud klasgenootje van hem. “She is very beautifull. A company with many cars asked her to sit on the cars. Now she has a lot of money. Now she is studying in Germany. She writes poems and she will meet the Dalai Lama. Maybe she will join his government.” Hij heeft zichzelf Engels geleerd en geeft nu voor niets Engelse les op een Tibetaanse school. Hij is 26.

Dag zes. Ik voel me eindelijk beter. Ik wil weer verder. Morgen terug naar Xining. Een uitvalsbasis om dieper Tibet in te trekken. Ik wil de natuur in.

In de bus- De bus danst over de weg, alle hoofden knikken synchroon mee. Alleen de vliegen draaien eigen cirkels. En hij zit tjokvol. Niet alleen elke stoel is gevuld, ook alle losse krukjes in het gangpad. Dat wil zeggen behalve die ene voor mijn voeten. Voor in de bus staat een monnik. Hij ziet mij niet. Ik gebaar degene naast hem. Hij kijkt me verschrokken aan en draait zich naar de chauffeur. De bus stopt meteen. Nee, dat bedoel ik niet. Ik wijs naar de monnik en houd het krukje omhoog. Hij wuift nee dank je. Maar de rest van de bus heeft daar geen boodschap aan. Het krukje wordt uit mijn handen genomen en kris kras naar voren door gegeven. Hij gaat zitten. Als we weer rijden krijg ik een brede glimlach en een duim.

Haar Engelse naam is Sophia, maar Engels spreekt ze nauwelijks. Met veel moeite hebben we een oppervlakkig gesprek maar we hebben het prima naar onze zin. Als ze denkt te begrijpen wat ik zeg roept ze opgewekt “Oh, I know what your means.” Ze snijdt een volgend onderwerp aan. Ik heb geen idee wat ze bedoelt. Oke. Ze probeert het anders.
“Me, 9-1-1. Old man. Do you know 9-1-1?”
“The emergency number in de USA?”
“Nooo!”
Gefrustreerd trekt ze het Chinese woordenboekje uit mijn handen.
“Look, here, me!”
9-1-1 Wordt 9/11. Ze is moslim.

Hij kreeg een stuk krant in zijn handen geduwd, keek ernaar en begon te vouwen. Dubbel meten dubbel overdwars. Uiteindelijk hield hij een dikke enveloppe over die hij opentrok. Een wankel bakje. Ze nam het van hem aan met een enkele blik, zette het op haar hoofd, trok het over haar neus en viel langzaam in slaap. Echte liefde is, .. een hoedje voor elkaar vouwen.

Ik slaap in een van de hutongs, oude wijken, van Beijing. Een wirwar van kleine steegjes met overal winkeltjes, stalletjes en donkere gangetjes. Het is warm, alles staat open. Vrouwen met haarnetjes en mannen in vette hemden in vergeelde kamertjes TV te kijken. Vanaf 17:00 dwarrelen de steegjes vol met zoete rook van spiesjes boven kolenvuurtjes. Hier is het grote en moderne heel ver weg. Mijn hostel is een gerenoveerd courtyard house, prachtig en vorig jaar verkozen tot beste hostel van Azie. Wat mij betreft terecht. Een oase van rust, vriendelijke jongen jongens en meiden die nog op hun kop gaan staan om je te helpen. Het ontbijt in het hostel is goed bedoeld met koffie die aan koffie doet denken, brood dat aan brood doet denken en oké, vers fruit. Maar ik zit buiten om de hoek. Laat me een ochtendsnakkie uit het ene stalletje aanreiken en een gezoete karnemelk in terracotta beker van de ander en kijk naar het verkeer, de mensen en de stad…

Zo als op weg naar mijn hostel al bleek, als ik zoek, kan ik niet vinden maar vind ik van alles als ik niet zoek. En dus houd ik maar gewoon de Westenwind aan als ik er op mijn huurfiets op uit trek. Zo vind ik een prachtige stadspark. Een oude keizerlijke tuin met meren vol witte en roze lotussen, kromme bruggetjes, alles rond een klein eiland in het midden. Op het eilandje kleine wandelpadjes de heuvel op waar een witte stuppa uitkijkt over de hele stad. Mijn boek vertelt me later dat het een van de grootste attracties in Beijing is maar.. ok. Ik lunch aan een meer vol waterfietsen en eet m’n stokjes er zowat bij op. Een diep rode saus, zoet van gecarameliseerde bruine suiker, zout van een krachtige runderbouillon (jus de veau) en een zwarte peper die naar mint smaakt en mijn hele tong doet tintellen. De saus stroopt om malse blokjes kipfilet, pinda’s in hun vliesje en frisse stukjes komkommer. Maar ik een extra servetje? Het water stroomt mijn mond uit!! De ‘vegetable salad’ is bijzonder omdat het hoopje geblokte groene paprika, rauwe rode kool en andijvie bladeren (lekker hoor) wordt geleverd met ordinaire roze saus (ketchup en mayo). Maar liefst een soepkom vol!

Tja en wat er in gaat, moet er ook weer uit. En er is niets anders dan een openbaar Chinees hurktoilet in de buurt. Een porseleinen gat in de grond. Buiten is het 35°C. Binnen hangen bruine wolken en heersen zure rukwinden. Waar een Frans toilet nog aangeeft waar je je voeten moet neerzetten sta ik hier eerst wat te hoeftrappellen voor ik naar beneden afzwaai. Zit ik nu goed? Al zeg ik het zelf, met de plassert kan ik aardig mikken maar aan wedstrijdjes letterpoepen heb ik mijn altijd weten te ontrekken. Als een eend op zijn nest wiegel ik nog wat heen en weer. Op de gok dan maar. Concentratie…
Mijn god!, wat is dat?! In mijn moment van stilte voor de storm barst aan weerszijden een heuse kakofonie los. En waar een straaltje water kan zijn voor een verlegen plas, doen minstens drie knetterende Chinezen mijn reet acuut veranderen in een blok beton.
Als in een loopgraaf diep gehurkt probeert mijn hoofd een gewoon gezicht te trekken maar ik zie mijzelf hier zitten. Ik ga de McDonalds niet ga halen. Het zit vast maar wil er toch uit. De vrouwelijke trekjes van poep schiet het door mijn hoofd, daar wel. Enfin, aan het slot van de symfonie blaas ik het encore. Eindelijk. Goed. Omhoog. Om!-hoog! Mijn hersenen vonken mijn zenuwstelsel aan maar, .. niets. Alleen mijn kringspier knipoogt naar het afvoerputje. “Hou daar mee op!” Het hurken heeft de bloedtoevoer naar mijn benen afgeknepen. “Stop met dat geflirt!!” Ik begin hoog met mijn armen te zwaaien zonder om hulp te roepen. Langzaam sijpelt er weer leven in mijn spieren. Met wijd open gesperde ogen en rood gezicht struikel ik de zon weer in. Ik haal diep adem en “Freee! Free at last!!” Even ben ik het middelpunt van het park. Tijd om te gaan.

Het voordeel van drie uur lang met mijn rugzakken om zoeken naar mijn hostel zoeken is dat ik de buurt goed heb leren kennen. Zo was ik het ‘Beijing Massage Hospital’ tegen gekomen. Ik dacht het zal wel niet maar ga het toch proberen. “Hello! Can I get a massage?” Het gebouwen complex ziet er uit zoals ik mijn een prive kliniek voorstel, laag en groen. Binnen draagt iedereen een witte jas en er staat alleen moderne apparatuur. Na een kleine Babylonische oproer in de ontvangsthal werpt een zuster, die een paar woorden Engels spreekt, zich op als mijn gids. Bij de inschrijfbalie weten we mij met z’n allen in te schrijven. Daarna wordt ik een kamertje in geleid met een strenge vrouwelijke arts. Op haar rug probeer ik aan te geven waar de zure plekken zitten. Ze knikt en geeft een feilloze samenvatting van de klacht op mijn rug. Bij elke eerste aanraking precies raak. Dat geeft vertrouwen. Of ik röntgenfoto’s wil. Als die € 10,- blijken te kosten denk ik waarom ook niet. 25 Minuten later, ik herhaal, 25 minuten later, sta ik met de foto’s en een papier vol Chinese karakters weer aan haar tafel. Op het papier prijkt één letter de ik herken. De letter ‘C’. Met de foto’s op de lichtbak wijst ze naar mij, de ‘C’ op het papier en de foto’s. In het vooraanzicht van mijn wervelkolom zit inderdaad een lichte kromming tussen mijn schouderbladen. Ik geloof dat ze denkt dat ik het nog niet snapt want ze pakt de hoorn van de telefoon op haar bureau, wijst druk naar de hoorn en dan weer naar mij. Ja, ja, nu weten we het wel! “Massage!” zegt ze. Kijk, dat bedoel ik.
Achter mijn gids aan, een massage zaal in. Enter dokter Finkelstein. “This is your doctor”. Met één oog permanent dicht geknepen en anderen verschrikt opengesperd werpt hij mij vanachter zijn vergrootglazen een inspecterende blik toe. Dr. Wong blijkt een fantastisch vriendelijke jongen van circa 30. Ik zit vooroverhangend op zijn massage tafel. Hij voelt mijn wervelkolom af.
” Pain?”
“No.”
“Pain here?”
“No.”
“Here?
“No.”
Hij pakt het papier met de letter ‘C’ klapt zijn bril omhoog en houdt het tegen zijn rechter oogbol aan.
“Okay, your chronic has no pain. You got nervous muscle?”
“..? Actually I feel quite relaxed”
“No! Your muscles have very nervous. They very hard.”
“Ah.”
“You work computer?”
“Yes.”
“I think for a long time yes?
“Yes.”
“Okay, I will help you.” “Beijing people work very hard. Very hard to learning the English. Learning the English so we can welcome all the atlethes for all the world. Yes, in two hunderd and eight.”
“The Olympics?”
“Yes. Can you accept the power of my treatment?”
“Just. But it is great, thank you.”
“Oke no problem.”
Ik ben spontaan een Chinese kliniek in gelopen. Twee uur later zijn er foto’s gemaakt, is er een diagnose gesteld, heb ik een behandeling gehad, heb ik € 14 afgerekend en een afspraak voor de volgende keer. Niet minder dan een wonder naar Nederlandse maatstaven.
“Aah mister Michael” Ik ben terug. De tweede keer valt mij op dat bijna alle masseurs op de zaal een oogafwijking hebben of totaal blind zijn. De het massage ziekenhuis blijkt tevens een opleidingsinstituut voor visueel gehandicapten die anders niet veel kans op de arbeidsmarkt zouden hebben. Hoe lang ik in Beijing ben of anders in China? Want ik heb eigenlijk 10 behandelingen nodig. Hij kan me wel doorverwijzen. Op een papiertje schrijft hij het adres van het ziekenhuis op en de naam van een dokter waar hij samen zijn opleiding mee heeft gevolgd.
“Dr. Wong, thank you so much for you kind care.”
“No, no, no! It’s my responsibility. I wish you a very, very good body.” Hij is trots. De rechterkant van zijn gezicht grijnst breed.

De olympische spelen zijn dus pas volgend jaar maar het Olympisch park zou al bijna af zijn. Ik kan u melden, dat is niet het geval. Op mijn fietsje ploeter ik in de zon en door de smog (de maan hier waterig geel) naar de rand van de stad. Het Olympisch stadion, het vogelnestje, is inderdaad prachtig. Maar daarom heen, één grote bouwput. Ik fiets er wat langs want hoop ergens een ingang te vinden om dichterbij te kunnen komen. Door opzichters word mij elke opening de weg verspert en dus fiets ik steeds nog één keer door. Na verloop van tijd ben ik de middle of nowhere beland. Ik zie alleen hier en daar gestapelde barakken waar de bouwvakkers wonen voor de rest, afzettingen, zand en zand. De zon brand. Vrachtwagens blazen dikke wolken stof. Hoe ben ik hier nou weer beland?
Ik moet nu zo geel als het zand om mij heen zijn. Ik stap af om wat thee uit mijn thermosfles te drinken. Uit een stofwolk doemt een andere fietser op. Ik zwaai, hij zwaait. Hij rijdt me bijna voorbij maar bedenkt zich. Een gedrongen stralend mannetje. Waar we vandaan komen en wat we doen. Uit zijn tas steekt een bol op een stokje.
“What is that?”
“This my flute.”
Hij zet het aan zijn lippen, krijgt een zacht gezicht en fluit een fluwelen spel. En zo komt het dat ik op de plek die over precies een jaar het middelpunt van de wereld zal zijn, ik een concert kreeg dat mij nu al dat gevoel gaf.

China heeft vakantie. De treinen zijn een week van te voren uitverkocht en er zijn geen directe bussen over 1200 km naar Xining. Xining ligt aan de rand van het Tibetaanse plateau, mijn volgende bestemming. Vliegen kan wel. Ik moet even wennen aan het idee, maar waarom ook niet. Tibet here we come!

Ik slaap in een (speciaal voor touristen gebouwde) traditionele Mongoolse nomadentent, een ger. Voelt als kamperen maar met meer comfort. In de ger staan heuze bedden en een houtkachel die ‘s avond gezellig knappert. Wandellen, lezen, lumellen, gebakken noedels, noedelsoep en een biertje. Leven in de buitenlucht, alles smaakt heerlijk. In het kamp verblijft ook een Nederlandse groep waarvan ik er een aantal al in de trein heb leren kennen. Anders dan verwacht maar eigenlijk best gezellig. Overdag doen ze hun groepsding, ‘s avonds met z’n allen bij het kampvuur. Een van de tripjes die je hier kan doen een bezoek aan Turtle Rock. Die heet zo omdat, zoals de Lonely Planet fijntjes opmerkt, onder een bepaalde hoek de rotspartij er inderdaad uitziet als een gigantische schildpad. Ben ik de eenige die helemaal om de rotsen is heen gelopen? Ik hecht aan de waarheid en voel me genoodzaakt de rots te herdopen. Hard Cock Rock. Want onder een bepaalde hoek…

Gister heb ik zittend voor mijn tent, in het visier van mijn verrekijker een kwartier lang een roofvogel gevold op zijn zweefvlucht. En elke keer als ik in de loenzende blik van mijn Mongoolse gids kijk verdrink ik zo’n beetje. “Michael, I like you…” Twee dagen later loop ik de brug over, Ulan Batar in. Fucking hell, kan gewoon niet geloven(!!) dat ik hier echt ben. Scheuten van geluk. .. En die heb ik wel vaker de afgelopen tijd.

In het gras van Mongolie zitten sprinkhanen die niet kunnen vliegen, niet echt. Soms begint er ergens in het gras iets te ratellen als het geluid van een wasknijper in de spaken van je fiets. Een mannetjes krekel hangt dan als een brokkenpiloot zo’n 30 cm boven het gras. In een ware krachtsinspanning pompt hij zichzelf omhoog. Als hij ratelt stijgt hij zo’n 5 cm, doet hij dat niet, begint accuut de vrije val. En dus ratelt hij in het ritme waarop soldaten marcheren. Eén twee! Eén twee! Om!-hoog! Hij kan z’n evenwicht nauwelijks bewaren. Kantelt steeds bijna om zijn as en dus ratelt hij vooral schuin naar rechts of links. De sprinkhaan is duidelijk niet ergens naar toe opweg. Hoe dan ook, na zo’n 25 seconden is het feest echt afgelopen en stort hij ter aarde als een basteen uit de lucht. En dan maar hopen dat hij op de juiste plek is neergekomen. Dat wil zeggen, naast een vrouwtje. Want daar doet hij het allemaal voor. “Hé!” Rrrt! “Hé kijk!” Rrrrt! Rt! “Kijk mij eens!!” Rrrrrrt! “Ik!” Rrrt! “Mij!” Rrrrt! “Hoog hè?!” Rrrt! Rrrwaaaooh… Plof!

En dat is dan het starschot voor de andere mannetjes sprinkhanen. Natuurlijk. Want als er één krekel in de lucht is, willen ze allemaal vliegen. Of moet is zeggen neuken? In een mum van tijd ratelt en ploft het hele veld. “Ik!” “Nee, ik!!” “Yeah baby!!” “Halloowoowooh!!” Plt-plt-plofplof!!

En wat vinden de vrouwtjes sprinkhanen hier nu van? Ik ben nu 33 jaar maar heb nog steeds geen flauw(!) idee.

Ik zal zeker terug keren naar Mongolie. De natuur, de mensen, de taal. Waar wij de harde ‘g’ hebben, zit Mongools vol met sis, slis en klik geluiden. Gewoon schattig. Maar reizen is onverbiddelijk. Gotta keep moving. Beijing staat op het menu en een treinreis door de Gobi woestijn om er te komen. En al heb ik niet dagen op een kameel gezeten ik heb weldegelijk het gevoel de woestijn overwonnen te hebben. De zon brand en het stof stuift. De lucht is droog en stroef als karton. Om mij heen spontane bloedneuzen. Mijn gok heeft het, wonder boven wonder, gehouden. 24 Uur lang zweten zonder vocht heeft een harde laag zout en stof op mijn huid aangebracht en mijn haar voelt aan als stro. We zijn er, Beijing. Druk, vies, groot, warm en klam als een weke vaatdoek. Ik stap uit, bind mijn rugzakken om en …. het zal mij benieuwen.

Maar wat me na 4500 km door Rusland nog het meest is opgevallen zijn de overeenkomst en met West Europa. In straten en winkels is het een in tweede instantie wat vervreemdend feest der herkenning. De zelfde merken auto’s, kleding, fastfood, retail maar ook levensmidellen van thuis zo uit de schappen van de AH. Van Lays chips tot Campina melk. En valt dat nog weg te schrijfen onder het kopje globalisering, is het vooral de manier van doen, wat mensen bezig houdt, hoe men met elkaar om gaat die, behalve de immer sjachrijnige gezichten gewoon gelijk zijn aan het leven in Amsterdam. Studeren, werken, internetten, ‘s avonds uit, mobiel bellen en sms-en met je vrienden, zaterdagmiddag een trendy kopje koffie drinken in de stad. Dat Russen echte Europeanen zijn werd me pas echt duidelijk na een wandeling door Irkutsk, de laatste stad in Rusland voor Mongolie. Het straatbeeld veranderde opeens. Het werd wat onrustiger, chaotischer, gezelliger. Meer mensen, geen etallages maar winkelstalletjes die zichzelf binnenstebuiten keeren op al(!) hun waar aan te kunnen prijzen. Ik keek nog een keer en toen zag ik het. Iedereen hier was Mongools of chinees. Ik was in Azie aangekomen!

Het is al een paar dagen geleden dat mijn denkmotor is afgeslagen (na zo’n twee weken). En merk ik weer dat ik het altijd wil zoals het volgens mij moet en dat het dan ook echt moet zoals ik het perse wil. Van doel, naar doel, naar doel; close combat. Maar nu is het stil en zit ik in mijn hele lichaam in plaats van alleen maar in mijn hoofd. Ik ga er alleen maar kijken als er gedachten zijn, niet om er gedachten forceren. ’s Avonds heb ik geen praatradio meer nodig om mijn van m’n gedachten af te leiden zodat ik in slaap kan vallen. Ik heb een enorme concentratie en kan alles wat ik zie en meemaak kan ik tegelijkertijd beleven en beschouwen….. Ik ben weer thuis. En daarmee is mijn reis, hier op de grens tussen West en Oost, nu echt begonnen.

Champanski – Van Irkutsk naar Mongolië, een dikke dag met de trein. Ik deelde ik mijn coupe met twee Zwitserse zussen en een Nederlandse vrouw, misschien heette ze wel Ria. Ria was een vrouw alleen en niet alleen omdat ze alleen reisde. 50? Gezonden sandalen en een verlopen safarie jack zonder mouwen. Kort haar van het soort waarmee wel meer Nederlandse vrouwen mee willen laten zien hoe nuchter en pittig ze wel niet zijn. Maar haar hangende dof zilveren oorbellen, lange vergeelde tanden, langzaame glimlach en stroperige oogopslag maaken van haar intentie een illusie. Ze vroeg me of we van bed konden ruilen dan kon zij onder liggen. Ze moest er ‘s avonds nog-al-eens-uit. Maar natuurlijk. “Oh wat vriendelijk, dan deel ik graag mijn fles champagne met je!”.

Ze praatte net niet sloom maar kwam mij met een spervuur van ‘gezellige vragen’ al snel veel te dichtbij. Antwoorden van haar kant werden altijd met een zucht begonnen en een glimlach die leek te zeggen ‘nou daar komt het hoor’. Met het timbre van van een pakje sware shag bommelt er een stroom van worden uit haar mond. En wat ze zoal zei. Zei ze iets? “Reizen…zelfstandig..al veel..vroeger meer..” “Oh, Amsterdam?!” Ze had jaren in Amsterdam gewoont maar woonde nu in Den Haag. Haar vrienden woonde daar niet. Met net iets meer volume vertelde ze dat de Mongolen en Russen in de gang altijd maar langs haar wilde lopen. “Ja natuurlijk (natuurlijk?!) om mijn buste te voelen.” En ze keek vijnzend weg terwijl haar handen achter bleven en uit de losse pols wat naar haar borste wapperde. Althans, daar waar ze gezeten hadden toen ze 18 was. Ze was dus niet alleen een hele pittige vrouw maar ook nog eens een hele begeerlijke vrouw! En dat alles in de eerste 5 minuten van onze ontmoeting. Wat een bofkont ben ik toch dacht ik, dacht ik(?!). 

Het is 9:15 ‘s ochtends. Dat ik maar moets zeggen waneer ik zin had in die Champagne hoor. “Ben je jarig dan?” ”Nou het is Champanski hoor. Russiche witte bubble wijn. Maar best lekker hoor.” Nou misschien iets voor aan het einde van de middag, grijnste ik haar aandacht weg. Ja ze had er deze reis al een paar flessen van op. Eergister had ze er ook nog Vodka bij gedronken en toen was ze in de restauratiewagen van haar stoel gevallen. Haar tafelgenoten hadden haar met moeite weer bij het bewustzijn kunnen krijgen en hebben haar toen naar haar coupe gesleept en in bed gelegd. ” Goh..” Ja zelf wist ze er niets meer van maar toen zoveel mensen de volgende morgen zo nadrukkelijk kwamen vragen of het goed met haar ging had ze toch even geinformeerd. “Maar ik heb nog 1 fles over en omdat je zo aardig was..” “Werkelijk(!), het was niets!!”

11:00. Ze nipt aan een halve liter bier. Of ik ook een biertje luste? “Nee dank je.” “Een glaasje dan?” “Nee dank je” “Geef maar een gil hoor” “Ja dank je”. Andere vliegen die in haar web vlogen werd, heel geslepen, eerst wat nootjes of koekjes aangeboden. “Een biertje anders?!!!” Om 16:00 was het zo ver. De coupe zat vol, ze ging er voor. “Machiel, ik open de Champanski. Waar is je glas?!!!” Ben net wakker,… niet zo’n trek… Nee dank je??? “Anybody else?! Yes well, it’s Champanski hoor but quite nice!” Een Zwitsers meisje wilde dan wel een half glaasje. PLOP! Ze heeft haar glas niet leeg gedronken. Misschien omdat het ruim 30C in de coupe was…net als de Champanski!

Het moet gezegd, ze dronk elegant. Ze zat rechtop, deed met hogen ogen een kruiswoordpuzzel en nipte. Al het gezelschap had haar alweer verlaten. Een uur later had ze de hele fles op genipt. Haar huid was glazig geworden en haar blik aangelenkt met pijn van vroeger en nu. En ik lag dus boven haar. Daarom dreven er nu zure boertjes omhoog die ze, elegant als ze was, met haar hand voor de mond probeerde te verstillen. Ik ben er die avond nog-al(!!)-eens-uit geweest. 

En wat is hier een geld!! Mijn achternicht heeft samen met haar man een bedrijf in Rusland en nodigde mij uit te gaan eten in een Japanner die de reputatie heeft de beste van Europa te zijn. Godverdomme wat was dat lekker! In de lobby van het hotel waar dat restaurant zal liep ze me nog even een boetiekje in. Leren kleding (slangen, krokodil) en schoenen in alle kleuren. Wat die zwarte schoenen daar kostte? Ik rekende even snel om. Bijna €600,-. Ik vergiste me, maar ik denk dat ik vergeven mag worden. Het was €6000! Voor een paar, echt, lelijke schoenen. Leren jasjes, van €25.000 tot 30.000!! Je gelooft het gewoon niet. Op straat rijden Ferrari’s Lamborgini’s voorbij, houden de duurste BMW’s, Mercedessen en Audi’s in een processie der grijpgragen. Alle andere auto’s zijn Lada’s of sovjet merken die ik niet ken, gecoat met eenzelfde bruine laag fijnstof. En dat beeld komt in alles terug. In de kleding, restaurants, winkels zelfs in de gezichten van de mensen. Dat zal me het meest bij blijven van Moskou, het verschil tussen arm en rijk. Vandaag zag ik een stoffig vrouwtje met een ondeugende glimlag een foto maken met haar wegwerpcamera van een punker met rode hanenkam.

Ik logeer in zo’n grijze schoenendoos. Mijn hospita heet Gala, ik slaap in haar woonkamer. Ze is een kleine rossige vrouw van circa 55 jaar. Ze straalt en lacht aan een stuk door en leeft in symbiose met haar hondje. Als ze alleen al de andere kant op kijkt begint hij te piepen waarop hij meteen weer alle aandacht krijgt, vaak door op haar linker of rechter pram gezet te worden. Het is zo’n klein keffertje met ogen die zover uit zijn ogen steken dat zijn gezicht slechts 1 uitdrukking kent. Een vreemde combinatie van angst en ‘lik me reet maar!’. Het interieur is zo ongeveer wat ik er van gehoopt had. Truttig, oud, versleten en alles met zo’n gloed, .. zo’n Oost-Europa gloed. Toen ze voor het eerst de deur uit ging ben ik op ondekkingsreis gegaan. Kasten vol met vergeelde tupperware bakjes, legen potten en god mag weten nog meer aan troep die je wel bewaard maar zo te zien ook zij niet meer gebruikt. In de ijskast een grote pot met ingemaakt paddenstoelen op zwart sap, aardappels die wortelschieten, ranzige boter en.. nou ja, ik heb de ijskast gewoon weer dichtgedaan. In de badkamer vond ik naast verkalkte plastic tubbetjes, potjes en een verzameling stoffige tandenborstel, haar incontinentie inlegkruisjes! Dat was het einde van mijn voyeuristische strooptocht.

Mijn eerste ontbijt. Ik ga zitten en mij wordt een kopje thee, wat muffe kaakjes, plakjes zure tomaat en twee bleke Oost-Europeese gekookte worstjes voorgezet. Ze smaaken zo week als ze eruit zien. Gala staat naast me te glunderen. “Koed brjekfjest, jes?!” De hond kef, wordt liefkozend bij z’n snuit gepakt en als een baby semi vermanend toegesproken. De oplossing blijkt dat de hond plaats neemt op zijn stoel aan tafel. Onder de goedkeurende blik van tante Gala zit ik perplex de bleke worst weg te kouwen. De hond kijkt me aan en denkt ‘lik me reet!’. Gisteravond zat ik nog in de Japanner. Moskou, …van Lada tot Prada.